Czym jest endoproteza kolana?

Endoproteza kolana, to inaczej sztuczny staw, który ma za zadanie zastąpić ten prawdziwy i naturalny. W przypadku pacjentów, którzy latami cierpią na różnego rodzaju schorzenia kolana, to często ostatnia szansa na powrót do przynajmniej częściowej sprawności. W jakich przypadkach wszczepienie endoprotezy jest więc zalecane i jakie jej rodzaje znajdują swe zastosowanie?

Endoproteza kolana – kiedy jest wszczepiana?

Wskazaniami do wszczepienia endoprotezy są wszelkiego rodzaju  zwyrodnienia spowodowane między innymi chorobą reumatyczną. Innymi są też rozległe urazy oraz długo utrzymujące się stany zapalne w kolanie, uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie. Wszczepienie endoprotezy zaleca się również w przypadkach zbyt małej ilości mazi stawowej, która w normalnych warunkach odżywia staw i zapewnia mu prawidłową ruchomość. Kolano szpotawe, a więc takie które nie łączy się z drugim w trakcie stania ze złączonymi kostkami, to kolejny czynnik warunkujący wszczepienie endoprotezy.

Endoproteza kolana – rodzaje i przeciwwskazania

To, na jaki rodzaj endoprotezy może liczyć pacjent, zależy w dużej mierze od tego z jakimi uszkodzeniami przychodzi do lekarza. Jeśli zmiany chorobowe są rozległe, a zniszczeniu uległa większa część kolana stosuje się endoprotezy całościowe. Kiedy uszkodzeniu uległy tylko poszczególne elementy, wszczepia się z kolei endoprotezy częściowe.

Ponadto endoprotezy dzieli się na cementowe i bezcementowe. Te pierwsze potrzebują dodatkowego zespolenia, aby jak najlepiej trzymać się kości. O tym, która u konkretnego pacjenta powinna być zastosowana również decyduje lekarz. Co do zasady, bezcementowe endoprotezy najczęściej stosuje się u dzieci i młodszych pacjentów.

Istnieją jednak sytuacje w których lekarz odmówi wszczepienia jakiejkolwiek endoprotezy. Do takich zaliczają się infekcje, zakrzepice, żylaki kończyn dolnych, stawy neurogenne, poważne zniekształcenia kończyn, rozwinięta osteoporoza czy ogólny zły stan zdrowia pacjenta.

Jak wygląda zabieg wszczepienia endoprotezy i rehabilitacja?

Generalnie jednak, jeśli u chorego wykluczy się powyższe przeciwwskazania, nie ma kolejnych uniemożliwiających wykonanie zabiegu. Samo wszczepienie endoprotezy wygląda jak normalna operacja. Pacjent otrzymuje więc znieczulenie ogólne,  a lekarz otwiera kolano. W pierwszej kolejności pozbywa się tego, co zostało z uszkodzonego i zniszczonego procesem chorobotwórczym kolana, następnie wszczepia endoprotezę, która zgodnie z wytycznymi została wykonana z myślą o indywidualnym pacjencie. Każdy kolejny model różni się więc między sobą nie tylko materiałem wykonania, ale również wielkością i innymi parametrami.

Sama operacja z reguły trwa nie więcej, niż dwie godziny. Po niej pacjent może odczuwać jednak ból i zmniejszony zakres ruchów w obrębie kolana. W celu złagodzenia przykrych objawów podaje się mu antybiotyki, leki przeciwbólowe oraz przeciwzakrzepowe. Rodzaj późniejszej rehabilitacji dobierany jest natomiast indywidualnie, ale w większości przypadków wykonywanie delikatnych ćwiczeń rozpoczyna się jeszcze w czasie pobytu w szpitalu.

Należy jednak pamiętać, że same ćwiczenia to nie wszystko. Chorym zaleca się też inne aktywności, w tym spacery, najlepiej dość spokojne i po płaskiej powierzchni. Po odczekaniu kilku tygodni czy miesięcy, można też zapisać się na basen czy rozpocząć przejażdżki na rowerze. Generalnie rzecz biorąc, powrót do pełnej sprawności, która umożliwia tego typu aktywności trwa jednak 3 miesiące.

Zabieg wszczepienia endoprotezy – prywatnie czy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?

Wszczepienie endoprotezy kolana można wykonać w ramach refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia. Jak to jednak często bywa, kolejki do operacji trwają miesiącami, jeśli nie latami. W takiej sytuacji należy niestety uzbroić się w cierpliwość, bo bez odrobiny szczęścia, termin zabiegu będzie dość odległy.

Inaczej wygląda to w przypadku prywatnych klinik, takich jak wrocławska „Na Grobli”, gdzie zabiegi wykonywane są praktycznie od ręki. Kiedy uszkodzone kolano bardzo nam doskwiera i uniemożliwia codzienne funkcjonowanie z całą pewnością warto przemyśleć taką alternatywę. Co prawda jej koszt sięgać może nawet kilku tysięcy złotych, jednak komfort życia i poprawa zdrowia czasami są tego warte.

Wszystko zależy więc od naszej sytuacji i choroby, która zaatakowała nasz staw. Rozpoznanie procesu chorobotwórczego i jego zaawansowania odbywa się oczywiście podczas wstępnych konsultacji i badań.